Şeker Tüketimi ve Sağlığınız

Şekerler saf karbonhidrattır ve yoğun enerji kaynağıdır. Bazı posa ögeleri dışındaki tüm karbonhidrat türleri insan vücudunda sindirim sırasında şekerlere dönüşür. Şekerler ve nişasta doğal olarak diğer besinlerde de bulunur; ekmek türleri, tahıllar, kurubaklagiller, kuru yemişler, süt, meyve ve sebzelerde de belirli oranlarda karbonhidrat bulunmaktadır.
şeker tüketimi ve sağlık

Şekerli Besinler

Besinlere işleme veya hazırlama sürecinde şeker veya şurup eklenebilmektedir. Bu ekleme besinlerde doğal olarak bulunan şeker değildir. Doğal veya dışarıdan besinlere eklenen şeker arası farkı tanımlamak vücut için zordur. Dışarıdan besine şeker eklenmesi besinin enerji içeriğini artırır. Ülkemizde hamur işi ve sütlü tatlılar, reçel, marmelat sıklıkla sevilerek tüketilen besinlerdir ve enerji içerikleri yüksektir. Ayrıca kolalı ve gazlı içecekler, hazır meyve suları, şekerlemeler, dondurma, kek ve kurabiyeler şeker eklenerek üretilen besinlerdir.

Şeker ve şekerli besinlerin fazla miktarda tüketimi aşırı enerji alımının nedenidir ve vücut ağırlığının artmasına (şişmanlığa) ve besleyici değeri yüksek olan besinlerin tüketiminin de azalmasına neden olur. Bu nedenle bu tür besinlerin tüketiminin azaltılması büyük önem taşımaktadır.Bazı besinlerin etiketlerinde "şekersiz" veya "diyet" tanımlamaları bulunur. Bu tür besinlerde şeker yerine kullanılan sakkarin, aspartam, asesulfam potasyum, ksilitol, sukralaz olarak adlandırılan yapay tatlandırıcılar, besinleri tatlandırmak amacıyla kullanılmaktadır. Özellikle diyabetli bireyler tarafından tercih edilebilirler. Ancak bazı tatlandırıcılar enerji içerdikleri için etiket bilgisine dikkat edilmelidir. Bazı ürünlerin etiketinde "şeker içeriği azdır" denilmesine karşın, bu ürünlerin yağ içeriği yüksek ise enerji içerikleri de yüksek olabilir. Bireyin, diyette enerji alımını azaltmadan ve fiziksel aktiviteyi arttırmadan sadece bu ürünleri kullanarak sağlığını koruması veya zayıflaması olası değildir.
 

Başlıca Basit Şeker Kaynakları

Hamurlu ve sütlü
tatlılar
Reçel, marmelat,
bal, pekmez
Kolalı ve gazlı
içecekler
Limonata ve şekerli
meyve suları
Dondurma Kek ve kurabiyeler Şekerlemeler
(akide şekeri, lokum vb.)
Çikolata

olmak üzere toplam ~2.5 litre / gün su-sıvı kaybı olur.

Besinlerin Etiketinde Yer Alan Şeker Türleri

Kahverengi şeker İnvert şeker Mısır şurubu Laktoz
Dekstroz Malt şurubu Fruktoz Maltoz
Meyve suyu konsantresi Molas Glukoz Sofra şekeri
Fruktozlu mısır şurubu Sukroz Bal Şekerkamışı şekeri

olmak üzere toplam ~2.5 litre / gün su-sıvı kaybı olur.


Şeker ve Ağırlık Denetimi: Şeker içeriği fazla besinlerin tüketimi diyetle enerji alımını artırmaktadır. Fiziksel aktivite yetersizliği ve kalori alımındaki artış ağırlığın artmasına neden olabilir. Sonuçta kilo fazlalığı kalp-damar hastalıkları olmak üzere, diyabet, hipertansiyon ve kanser gibi hastalıklar için de risk oluşturabilir.
 

Öneriler

- Fazla şeker içeren besinlerin ve içeceklerin tüketimini sınırlayın.
- Enerjinizin çoğunluğunu tam tahıllardan, taze meyve ve sebzelerden, az yağlı veya yağsız besinlerden örneğin yağı azaltılmış süt ve ürünlerinden, yağsız et ve ürünlerinden sağlayın.
- Kolalı içecekler yerine süt ve ürünlerini tercih edin.
- Çay ve bitkisel çayları şekersiz için.
- Şekerli besin tüketiminden sonra dişlerinizi fırçalamayı unutmayın.

Şeker ve Diş Çürükleri: Şeker içeren besinler ve içeceklerin sık aralıklarla tüketimi diş çürüğü oluşumuna neden olur. Ağızda bulunan bakteriler, tüketilen şeker miktarı ve florür eksikliği diş çürüğü riskini arttırır. Bakteriler şeker ve nişastayı kullanarak dişi çürüten asit oluşumuna neden olur. Şeker ve nişastalı besinlerin tüketilme sıklığı ve bu besinlerin dişleri fırçalamadan ağızda kalma süresi ile diş çürüğü görülme sıklığı artar. Şeker ve nişasta içeren besinler ve içecekler öğünler arasında ne kadar sık tüketilir ve ağızda kalıcı olursa o denli diş çürüğü riski artış gösterir. Düzenli diş temizliği, florür içeren diş macunları ile dişlerin fırçalanması diş çürüğünü önler.
 

Sağlıklı Diş ve Dişeti için Öneriler
- Şeker ve nişasta içeren besinleri ve içecekleri öğün aralarında tüketirseniz dişlerinizi hemen fırçalayın.
- Dişlerinizi günde en az iki kez fırçalayın, her gün diş ipi kullanın.
- İçme sularının florür miktarını öğrenin. İçme sularının litresinde 0,7-1,2 miligram florür bulunmalıdır. Florür yetersizliğinde diş hekimi tarafından çocuklara florür desteği yapılmalıdır.



Kaynak:
Türkiye'ye Özgü Beslenme Rehberi, 2004

Omega-3 deposu balığın tam zamanı!

2 ay önce

Omega-3 deposu balığın tam zamanı!

Okumak için tıklayınız!

Kışın Soğuk Algınlığından Korunmak İçin Önlemler Alın

2 ay önce

Kışın Soğuk Algınlığından Korunmak İçin Önlemler Alın

Okumak için tıklayınız!

Dünyada üretilen gıdanın üçte biri israf ediliyor?

2 ay önce

Dünyada üretilen gıdanın üçte biri israf ediliyor?

Okumak için tıklayınız!

Salgın Devam Ederken Okul Çağı Çocuklarında Beslenme Düzeni İçin Öneriler

2 ay önce

Salgın Devam Ederken Okul Çağı Çocuklarında Beslenme Düzeni İçin Öneriler

Okumak için tıklayınız!

Sağlığınızı Beslemek İçin Bir Yol: Kuru Baklagil Tüketimi

2 ay önce

Sağlığınızı Beslemek İçin Bir Yol: Kuru Baklagil Tüketimi

Okumak için tıklayınız!

COVID-19 Devam Ederken Aşı Hakkında Merak Edilenler

2 ay önce

COVID-19 Devam Ederken Aşı Hakkında Merak Edilenler

Okumak için tıklayınız!

İLETİŞİM FORMU

Yıldız (*) ile işaretli alanların doldurulması zorunludur.

Lütfen doğrulamayı işaretleyiniz.
İletişim Adresi
Sabri Ülker Gıda Araştırmaları Enstitüsü Vakfı
Kısıklı Mah. Ferah Cad. No:2/4 Üsküdar/İstanbul
+90 216 524 1548
info@sabriulkervakfi.org
Lütfen bekleyiniz...

Formunuz Başarıyla Bize Ulaştı!

Bizimle İletişime geçtiğiniz için teşekkür ederiz.

BÜLTEN ÜYELİĞİ

Yıldız (*) ile işaretli alanların doldurulması zorunludur.

Lütfen doğrulamayı işaretleyiniz.
Lütfen bekleyiniz...

Formunuz Başarıyla Bize Ulaştı!